Jak leczyć wypalenie zawodowe?

Wypalenie może wystąpić w każdym zawodzie i dopada praktycznie każdego prędzej czy później. Wiąże się najczęściej z utratą motywacji do pracy, zwiększeniem dystansu do ludzi, uczuciem napięcia, zmęczenia, negatywnych myśli i frustracji, które narastają i pozwalają nam prawidłowo funkcjonować w życiu zawodowym. Według badań, jest on wynikiem ciągłego stresu oraz niskiej samooceny. Jak radzić sobie z wypaleniem zawodowym i je zwalczyć?

Kogo dotyczy wypalenie zawodowe?

Może to dotknąć każdego, niezależnie od tego, jaki wykonuje się zawód, w szczególności zaś tych, którzy od swojej pracy wymagali znacznie więcej i chcieli przez nią realizować swoje pasje, talenty i potencjał. Gdy rzeczywistość okazuje się rozbieżna z wyobrażeniami, narasta rozczarowanie i frustracja. To czy wystąpi syndrom wypalenia zawodowego zależy od bardzo wielu czynników — zarówno tych środowiskowych (atmosfera w zespole, styl zarządzania, organizacja obowiązków), jak i osobistych (odporność na stres, temperament, historia życiowa). Wpływ syndromu wykracza poza sferę zawodową i dotyka również relacji rodzinnych, towarzyskich oraz stanu zdrowia psychofizycznego. Można się podjąć walki z tym syndromem, jednak sposób działania jest zależny od tego, w jakim etapie zaawansowania się znajdujemy — od początkowego zmęczenia po głęboką apatię wymagającą wsparcia specjalistycznego.

Metody leczenia wypalenia zawodowego

To chyba najbardziej podstawowa metoda, po którą można sięgnąć. Gdy czujemy się w pracy źle, nic już się nie chce robić, a na myśl o tym, że znów trzeba iść do biura, robi nam się niedobrze, warto pójść na krótki urlop. Wypalenie zawodowe wiąże się z odczuwaniem ciągłego zmęczenia, więc wypoczynek i regeneracja sił stanowią punkt wyjścia do odbudowy zasobów psychicznych. W przypadku bardziej zaawansowanym, taki urlop powinien być dłuższy i skupiony na życiu rodzinnym, towarzyskim oraz rozwijaniu zainteresowań poza pracą. Najcięższy z etapów winien być już skonsultowany ze specjalistą — psychologiem lub psychoterapeutą, który pomoże zidentyfikować pierwotne źródła problemu.

Źródła wypalenia zawodowego

Jeżeli nie chcesz lub nie możesz brać wolnego, warto podejść do pracy od innej strony. Gdy zaczyna się odczuwać zmęczenie i zniechęcenie do swoich obowiązków, należy się na moment zatrzymać i zastanowić nad miejscem, w którym się znalazło. Przeanalizować to, czym się zajmuje, jak wypełnia obowiązki, jakie ma rzeczywiste kompetencje decyzyjne oraz uświadomić sobie ryzyko eskalacji problemu, jego poziom zaawansowania, a także to, w którą stronę zmierzamy i jak może się to skończyć, jeśli nic się nie zmieni. Świadomość zagrożenia powinna dać nam do myślenia i zmusić do podjęcia konkretnych działań — zarówno w wymiarze organizacyjnym (rozmowa z przełożonym, umiejętność negocjacji warunków pracy), jak i osobistym (praca nad granicami, budowanie asertywności).

Perfekcjonizm przyczyną wypalenia zawodowego

Często wypalenie zawodowe bierze się stąd, że wymagamy od siebie za wiele, a co za tym idzie dźwigamy spory ciężar, który z czasem zaczyna nas przygniatać do ziemi. Musimy się pogodzić z faktem, że nie zawsze wszystko będzie szło idealnie po naszej myśli i dotyczy to zarówno naszych obowiązków, jak i ludzi, z którymi przebywamy na co dzień. Nie zawsze wszystko będzie zgodne z naszymi oczekiwaniami i nie jesteśmy w stanie wszystkiego przewidzieć. Perfekcjonizm pełni funkcję ochronną — wynika z lęku przed oceną, porażką lub odrzuceniem. Czasem lepiej jest trochę odpuścić, obniżyć poprzeczkę i zaakceptować wynik na poziomie „wystarczająco dobrym”, zamiast dążyć do nieosiągalnej doskonałości, która konsumuje czas, energię i poczucie własnej wartości.

Jak nie paść ofiarą wypalenia?

Gdy zaczynamy odczuwać niechęć do pracy, najczęściej związane jest to z tym, że nie widzimy w niej sensu i nie ma ona dla nas żadnego znaczenia. Inspiracja to coś, co pobudza nas do działania i wbrew pozorom można ją wyćwiczyć. Najlepiej jest się otoczyć rzeczami, które nas inspirują i są wizualizacją celów, które chcielibyśmy osiągnąć — mogą to być cytaty, zdjęcia, przedmioty przypominające o wartościach wykraczających poza codzienną rutynę. Pomocne bywa również odzyskanie wewnętrznej motywacji do działania, która często gaśnie pod presją monotonii. Ważne jest również to, by nie pracować ponad miarę, odpowiednio rozplanowywać czas pracy, jak również pamiętać o przerwach. Powinno się również pamiętać o zrezygnowaniu z robienia kilku rzeczy naraz — zwolnij, daj sobie odetchnąć, zadbaj o lepszy sen i wprowadź drobne rytuały regenerujące w ciągu dnia.