Jak dbać o klimatyzację samochodową?

Większość nowych samochodów wyposażona jest w klimatyzację, jednak by działała ona bez zarzutów kluczem jest jej właściwe używanie. Podpowiadamy jak dbać o klimatyzację, by posłużyła na długie lata.

• Na jakiej zasadzie działa klimatyzacja?
• Jak dbać o klimatyzację samochodową?
• Jak często dokonywać przeglądu układu w klimatyzacji?
• Awaria układu klimatyzacji – jak ją rozpoznać?

Na jakiej zasadzie działa klimatyzacja

Firma Packard w 1939 roku wynalazła klimatyzację, a rok później zastosowano ją w pierwszym pojeździe osobowym. Konstrukcja tego układu składa się z czterech głównych komponentów: sprężarki, parownika, skraplacza oraz zasobnika. W zamkniętym obiegu krąży specjalny czynnik chłodniczy, którego przepływ zapewnia sprężarka napędzana paskiem klinowym silnika.

Czynnik trafia najpierw do zasobnika, gdzie przechodzi proces oczyszczenia i odwilgocenia – eliminowane są tam wszelkie zanieczyszczenia oraz nadmiar wilgoci. W kolejnym etapie czynnik przepływa do skraplacza, gdzie gaz zmienia stan skupienia na ciecz poprzez oddanie ciepła do otoczenia. Wentylatory wspomagają ten proces, regulując temperaturę powietrza nawiewanego do kabiny.

Obieg zamyka się na parowniku – to właśnie tam następuje gwałtowne obniżenie temperatury w procesie rozprężania czynnika. Dzięki tej zmianie możliwy jest nadmuch zimnego powietrza do kabiny pasażerskiej. Powietrze wcześniej jest przepuszczane przez specjalny filtr kabinowy, który zatrzymuje pyły, alergeny i zanieczyszczenia.

Właściwe korzystanie z klimatyzacji przez cały rok

Układ klimatyzacji jest bardzo czuły na uszkodzenia mechaniczne i nieszczelności. Każda, nawet drobna nieszczelność w przewodach może spowodować ubytek czynnika chłodniczego i dysfunkcję całego systemu. Naprawa wiąże się z kosztami obejmującymi zlokalizowanie miejsca nieszczelności, wymianę uszkodzonych elementów oraz ponowne napełnienie układu.

Sprężarka stanowi serce układu i działa niezależnie od tego, czy klimatyzacja jest włączona czy nie. Regularne używanie klimatyzacji przez cały rok zapobiega zatarciu sprężarki i zapewnia, że elementy współpracujące pozostają stale nasmarowane i gotowe do użytku. Kiedy klimatyzacja pozostaje wyłączona przez długi czas, brak obiegu czynnika powoduje, że olej nie smaruje układu, co prowadzi do tworzenia się opiłków metalowych uszkadzających przewody i uszczelki.

Drugim podstawowym elementem wymagającym regularnej kontroli jest filtr kabinowy. Zanieczyszczony filtr utrudnia przepływ powietrza i wpływa na mniejszą wydajność klimatyzacji, a także może prowadzić do rozprzestrzeniania się bakterii i grzybów w układzie wentylacyjnym. Podczas wymiany filtra należy zwrócić uwagę na kierunek przepływu powietrza zaznaczony na obudowie filtra – odwrotny montaż skutkuje znacznym spadkiem skuteczności filtracji.

Poza filtrem regularnej uwagi wymagają także przewody, chłodnica klimatyzacji oraz sama sprężarka. Warto kontrolować stan tych elementów podczas każdego przeglądu okresowego samochodu, ponieważ ich uszkodzenie często prowadzi do kosztownych napraw.

Przegląd techniczny układu klimatyzacji

Aby uniknąć poważnych awarii klimatyzacji samochodowej, zaleca się przegląd układu co dwa lata. Podczas takiego przeglądu mechanik wymienia filtr powietrza silnika oraz filtr kabinowy. Ten ostatni ma znaczenie nie tylko dla komfortu, ale przede wszystkim dla zdrowia – filtr zatrzymuje pyłki, bakterie oraz zarodniki grzybów. Zaniedbany filtr kabinowy sprawia, że do wnętrza samochodu przedostaje się zanieczyszczone powietrze, co może prowadzić do rozwoju grzybów w przewodach wentylacyjnych i na powierzchni parownika.

Podczas przeglądu mechanik sprawdza również poziom czynnika chłodniczego w układzie. Jeśli poziom jest zbyt niski, konieczne jest uzupełnienie, co może wskazywać na mikronieszczeloność w systemie. W razie potrzeby przeprowadzana jest dezynfekcja układu wentylacyjnego środkami chemicznymi eliminującymi bakterie i grzyby osadzone w przewodach.

Regularny przegląd pozwala wykryć ewentualne nieszczelności zanim dojdzie do całkowitego ubytku czynnika chłodniczego, co mogłoby skutkować zatarciem sprężarki – najdroższym elementem układu.

Sygnały wskazujące na usterkę układu

Pierwszym sygnałem alarmowym jest zacinanie się sprężarki podczas włączania klimatyzacji – objawia się to charakterystycznym szarpnięciem silnika lub nietypowymi odgłosami dochodzącymi z przedziału silnika. Kolejnym objawem są nieprzyjemne zapachy wydobywające się z nawiewów – najczęściej świadczą one o rozwoju bakterii lub grzybów na parowniku.

Najbardziej niebezpieczny dla układu jest ubytek czynnika roboczego. Przy jego braku i włączonej sprężarce dochodzi do pracy na sucho, co prowadzi do zatarcia kompresora i konieczności wymiany całego układu. Niektóre systemy są wyposażone w czujnik ciśnienia, który uniemożliwia włączenie kompresora wtedy, gdy poziom chłodziwa spada poniżej bezpiecznej wartości. Mimo takiego zabezpieczenia problemu nie należy bagatelizować – wyciek czynnika wskazuje na nieszczelność wymagającą naprawy.

W warunkach serwisowych wykonuje się odciąganie czynnika z układu przy użyciu specjalnej stacji obsługi klimatyzacji. W celach diagnostycznych wykorzystuje się sprężony azot, który pod ciśnieniem szybko wskazuje lokalizację nieszczelności. Przewody zostają następnie spryskane pieniącym się detergentem – bańki mydlane pojawiające się w miejscu wycieku pozwalają precyzyjnie wykryć uszkodzony odcinek układu.

Dbałość o klimatyzację przez cały rok i regularne przeglądy techniczne znacząco wydłużają żywotność układu i zapobiegają kosztownym naprawom. Zastosowanie się do tych zasad sprawi, że klimatyzacja będzie służyć bez zarzutów przez długie lata użytkowania pojazdu.