Unia Polityki Realnej i inne małe partie, które warto znać jako alternatywy wielkich ugrupowań

Oglądając telewizyjne dzienniki czy czytając gazety, można odnieść wrażenie, że na polskiej scenie politycznej mamy tylko kilka dużych partii i że jest ona między nie podzielona. Mniejsze ugrupowania rzadziej mogą przebić się ze swymi postulatami do świadomości przeciętnego obywatela, ale przecież i one mają do zaoferowania swoją wizję kraju i polityki. Jeśli wśród głównych „graczy” w sejmie nie widzimy nikogo, kogo wizję moglibyśmy podzielać, warto zainteresować się tym, co mniejsze partie mają w tej materii do powiedzenia. Jest ich tyle, że z konieczności musimy tu ograniczyć się do kilku wybranych.

• Charakterystyka Unii Polityki Realnej
• Socjaldemokratyczna partia Razem
• Kongres Nowej Prawicy i wolny rynek
• Twój Ruch i rozdział Kościoła od państwa
• Prawica Rzeczypospolitej — chrześcijaństwo i konserwatyzm

Charakterystyka Unii Polityki Realnej

UPR, założona w roku 1987, to partia konserwatywno-liberalna, która łączy konserwatystów, narodowców i wolnościowców. Pierwszym prezesem i zarazem twarzą partii był Janusz Korwin-Mikke, który nadał ugrupowaniu wyrazisty profil ideowy.

Podstawowym celem, do którego dąży UPR, jest zredukowanie ingerencji państwa w życie obywatela do absolutnego minimum. Według założeń partii opiekuńcza rola państwa powinna się ograniczać wyłącznie do sfer takich jak zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego, emerytalne minimum socjalne, finansowanie edukacji na podstawowym i średnim poziomie oraz opieka zdrowotna dla najciężej chorych, którzy nie są w stanie sami opłacić leczenia.

Wśród postulatów ekonomicznych partii znajduje się kompleksowa prywatyzacja państwowych przedsiębiorstw, likwidacja podatków PIT i CIT oraz ogólny zakaz nakładania podatków na dochody osób fizycznych. UPR argumentuje, że takie rozwiązanie uwolni przedsiębiorczość i pozwoli obywatelom samodzielnie dysponować owocami swojej pracy. Równie radykalnym postulatem jest zniesienie obowiązku składek na ubezpieczenia zdrowotne i emerytalne — według UPR powinny one być dobrowolne i zależeć wyłącznie od świadomej decyzji każdego obywatela, który sam najlepiej wie, jak zabezpieczyć swoją przyszłość.

W sferze finansowania życia publicznego partia chce zakazać finansowania partii politycznych i stowarzyszeń z państwowych środków, co ma wyeliminować uzależnienie ugrupowań od budżetu i zmusić je do pozyskiwania wsparcia bezpośrednio od wyborców. UPR postuluje także wprowadzenie płatnych studiów wyższych, argumentując że edukacja akademicka powinna być inwestycją jednostki, a nie obciążeniem dla podatników.

Jeśli chodzi o reformę sądownictwa, UPR proponuje radykalną zmianę polegającą na tym, by sędziowie do danej sprawy byli wybierani w drodze losowania, co ma zagwarantować bezstronność i wyeliminować możliwość manipulacji składem orzekającym. Dodatkowo proces miałby być prowadzony w sposób ciągły, każdego dnia roboczego, aby przyspieszyć wymiar sprawiedliwości i skrócić czas oczekiwania na wyroki.

Jeśli chodzi o podejście do Unii Europejskiej, UPR nie jest przeciwny przynależności Polski do struktur wspólnotowych, ale wyraźnie sprzeciwia się centralizacji władzy w Brukseli. Partia pracuje nad tym, by ograniczyć legislacyjną rolę Unii i zachować jak największą autonomię decyzyjną dla państw członkowskich. Zdecydowanie odrzuca też pomysł przystąpienia naszego kraju do strefy euro, uzasadniając to chęcią zachowania kontroli nad narodową polityką monetarną.

Socjaldemokratyczna partia Razem

Partia Razem, założona między innymi przez działaczy Zielonych i Młodych Socjalistów, powstała w 2015 roku jako odpowiedź na zagrożenie, że lewica może po raz pierwszy od transformacji ustrojowej nie mieć swojej reprezentacji w parlamencie. W wyborach parlamentarnych tego samego roku socjaldemokratyczna partia zdobyła 3,62% głosów, co wprawdzie nie zapewniło jej mandatów w sejmie, jednak uprawniło do otrzymania subwencji z budżetu państwa, dając finansową podstawę do dalszej działalności.

W programie partii jednymi z mocniej akcentowanych postulatów są te dotyczące prawa pracy i ochrony pracowników przed wyzyskiem. Razem domaga się wprowadzenia trzydziestopięciogodzinnego tygodnia pracy bez obniżenia wynagrodzeń, argumentując że postęp technologiczny pozwala na takie rozwiązanie, a pracownicy zyskają więcej czasu na regenerację i życie rodzinne. Partia chce także całkowicie zakazać darmowych staży, które często są formą wykorzystywania młodych ludzi jako taniej lub bezpłatnej siły roboczej bez perspektyw na zatrudnienie. Kolejnym postulatem jest znaczne podwyższenie płacy minimalnej do poziomu umożliwiającego godziwe utrzymanie bez konieczności korzystania z programów pomocowych.

Oprócz kwestii pracowniczych Razem zamierza ograniczyć handel w niedziele i święta, by pracownicy sektora handlowego mogli spędzać wolny czas z rodziną. W sferze polityki zdrowotnej partia opowiada się za wprowadzeniem pełnej refundacji in vitro z budżetu państwa dla par borykających się z problemem niepłodności. Radykalnym postulatem ekonomicznym jest wprowadzenie nowego podatku w wysokości 75% od nadwyżki wynoszącej powyżej pół miliona złotych dochodu w skali rocznej, co według Razem pozwoli na bardziej sprawiedliwy podział dochodów i finansowanie programów społecznych. Partia chce również wprowadzić do szkół obowiązkową edukację seksualną opartą na wiedzy naukowej, by młodzi ludzie podejmowali świadome decyzje dotyczące swojego zdrowia i życia intymnego.

Kongres Nowej Prawicy i wolny rynek

KNP jest partią założoną przez byłych działaczy UPR, ze Stanisławem Żółtkiem na czele, oraz działaczy Wolności i Praworządności. Ugrupowanie o konserwatywno-liberalnym i eurosceptycznym charakterze jest kolejną partią, której prezesem początkowo był Janusz Korwin-Mikke, co wyraźnie zaważyło na kształcie programu ideowego.

KNP pracuje na rzecz maksymalnego ograniczenia ingerencji państwa w gospodarkę, uznając ją za szkodliwą zarówno dla przedsiębiorców jak i konsumentów. Ma to zaowocować przywróceniem wolnego rynku, który byłby oparty wyłącznie na własności prywatnej i dobrowolnych umowach stron, bez regulacji administracyjnych ograniczających swobodę działalności gospodarczej. Likwidacji miałoby ulec wiele podatków, zwłaszcza podatek dochodowy PIT i CIT, które według partii stanowią niesprawiedliwe przywłaszczenie przez państwo efektów cudzej pracy i kapitału. W tej jak i wielu innych sferach zresztą założenia programowe KNP bardzo przypominają postulaty UPR, co nie powinno dziwić, biorąc pod uwagę podobne środowisko tworzące partię i wspólne korzenie ideowe obu ugrupowań.

Twój Ruch i rozdział Kościoła od państwa

Ta centrolewicowa partia powstała z połączenia Ruchu Palikota, Racji Polskiej Lewicy oraz Ruchu Społecznego Europa Plus, stanowiąc próbę skonsolidowania rozproszonych sił laickich i socjalliberalnych w Polsce. Jej charakter jest socjalliberalny i antyklerykalny, co wyraźnie odróżnia ją od dominujących w polskiej polityce ugrupowań akcentujących znaczenie katolicyzmu w życiu publicznym.

Twój Ruch opowiada się bardzo mocno za całkowitym rozdziałem Kościoła od państwa, co ma się objawiać między innymi wycofaniem religii ze szkół publicznych i likwidacją konkordatu regulującego relacje między Rzeczpospolitą a Stolicą Apostolską. Partia argumentuje, że religia powinna być sprawą prywatną, a państwo światopoglądowo neutralne wobec wszystkich obywateli niezależnie od ich przekonań.

Partia postuluje też pełne zrównanie praw osób w związkach jednopłciowych poprzez zalegalizowanie związków partnerskich osób tej samej płci z prawem do dziedziczenia, wspólnego rozliczania podatkowego i podejmowania decyzji medycznych za partnera. Twój Ruch opowiada się również za prawem kobiet do decydowania o własnym ciele poprzez legalizację aborcji na życzenie oraz za wprowadzeniem możliwości eutanazji dla osób terminalnie chorych, które świadomie wybierają godne zakończenie życia zamiast przedłużającego się cierpienia.

Prawica Rzeczypospolitej — chrześcijaństwo i konserwatyzm

Prawica Rzeczypospolitej to partia założona w 2007 roku w dramatycznych okolicznościach rozłamu w prawicowym elektoracie. Na jej czele stanął Marek Jurek, który wraz z czworgiem innych posłów opuścił Prawo i Sprawiedliwość, gdy upadł projekt wzmocnienia gwarantowanej konstytucyjnie ochrony życia poprzez odniesienie ich również do życia nienarodzonego, co dla tej grupy parlamentarzystów stanowiło kwestię fundamentalną niemożliwą do kompromisu.

Naczelnym celem partii jest odbudowa polityki opartej na chrześcijaństwie i konserwatyzmie, które według założycieli zostały wyparte z życia publicznego przez laicyzację i relatywizm moralny. Wyraża się to w bezwzględnym sprzeciwie wobec legalizacji aborcji i eutanazji oraz przeciwdziałaniu osłabieniu i deprecjacji roli rodziny, moralności i religii w przestrzeni publicznej. Wśród postulatów znajduje się prawny zakaz prostytucji i pornografii, które według partii deprawują społeczeństwo i unicestwiają godność osoby ludzkiej.

Programowa troska o rodzinę jako podstawową komórkę społeczną i fundament prawidłowo funkcjonującego państwa przejawia się w konkretnych postulatach ekonomicznych: wydłużeniu płatnych urlopów macierzyńskich, zwiększeniu zasiłków porodowych i świadczeń dla matek na urlopach wychowawczych, a także uzależnieniu wysokości emerytury od liczby wychowywanych dzieci. To ostatnie rozwiązanie ma docenić wkład rodziców w przyszłość systemu emerytalnego poprzez wychowanie kolejnego pokolenia podatników i składkobiorców.

W sferze gospodarczej Prawica Rzeczypospolitej chce wspierać przedsiębiorczość jako motor rozwoju ekonomicznego i źródło dobrobytu społecznego. Czemu ma się przysłużyć kompleksowe uproszczenie procedury zakładania firm, obniżenie kosztów kredytu dla inwestycji produkcyjnych oraz wprowadzenie ulg podatkowych dla przedsiębiorców, którzy tworzą nowe miejsca pracy i przyczyniają się do zmniejszenia bezrobocia. Partia podkreśla jednak, że wsparcie gospodarki nie może odbywać się kosztem erozji wartości moralnych i osłabienia rodziny.