Smak i aromat kawy zależą nie tylko od gatunku, miejsca uprawy i stopnia palenia ziaren. Równie istotny wpływ na ostateczny charakter napoju ma sposób jego zaparzania. Prezentujemy alternatywne metody przygotowania kawy, które pozwalają odkryć nowe nuty smakowe tego ulubionego naparu.
W Polsce dominuje sposób polegający na zalaniu zmielonych ziaren wrzątkiem bezpośrednio w filiżance. Popularnym rozwiązaniem jest też użycie ekspresu ciśnieniowego lub przelewowego. Istnieje jednak znacznie więcej technik, które umożliwiają wydobycie z ziaren zupełnie innych nut smakowych i aromatycznych. Do takich metod należą kawiarka (moka), french press, chemex, aeropress oraz dripper. Każda z nich wymaga prostych akcesoriów, ale pozwala na kontrolę parametrów parzenia – temperatury wody, czasu kontaktu z kawą i intensywności naparu.
Kawiarka, nazywana również kafetierą, moką lub makinetką, to niewielkie aluminiowe lub stalowe urządzenie, które działa na zasadzie ciśnienia pary wodnej. Przygotowanie kawy w kawiarce wymaga kilku etapów.
Należy rozkręcić urządzenie i do dolnego zbiornika wlać wodę – jej poziom nie może przekroczyć zaworka bezpieczeństwa umieszczonego na ściance. Następnie w metalowe sitko wsypać średnio zmieloną kawę, wyrównując jej powierzchnię łyżeczką. Nie wolno ugniatać kawy, bo może to utrudnić przepływ pary. Po skręceniu górnej i dolnej części całość stawia się na kuchence lub innym źródle ciepła.
Woda podgrzewana w dolnym zbiorniku zaczyna parować, a ciśnienie wypycha ją przez sitko z kawą do górnego dzbanuszka. Gdy usłyszymy charakterystyczne bulgotanie, kawa jest gotowa. Warto zdjąć kawiarkę z palnika zaraz po zakończeniu procesu, aby napar nie nabierał gorzkiego posmaku.
Dripper, zwany też pourover, to prosta lejkowata nakładka, która pozwala kontrolować proces przelewania gorącej wody przez kawę. Metoda ta wymaga kawy single origin (z jednego źródła) lub wysokiej jakości blendów, najlepiej palonych jasno, by w pełni wykorzystać potencjał aromatyczny ziaren.
Do parzenia potrzebny jest dripper – może być plastikowy (lekki, wygodny w podróży), ceramiczny, szklany lub metalowy. Ponadto trzeba mieć papierowe filtry dopasowane do rozmiaru drippera oraz naczynie (kubek, szklankę lub filiżankę), na którym umieścimy lejek.
Dripper z papierowym filtrem umieszcza się na naczyniu i przesącza przez niego gorącą wodę – to usuwa papierowy posmak i nagrzewa naczynie. Wodę należy wylać, a do filtra wsypać kawę – optymalna proporcja to 12 g kawy na 200 ml wody. Ziarna powinny być zmielone na średnią grubość. Po wyrównaniu powierzchni kawy, wlewa się niewielką ilość wody (tyle, by przykryć ziarna) i odczekuje około 30 sekund. W tym czasie zachodzi tzw. preinfuzja – kawa uwalnia dwutlenek węgla i „otwiera się”, co pozwala na lepsze wydobycie aromatów.
Następnie powoli, okrężnymi ruchami, dolewa się pozostałą wodę, kontrolując jej strumień tak, by cały proces przelewania trwał maksymalnie 3–4 minuty. Gdy cały napar spłynie do naczynia, dripper z filtrem usuwa się – kawa jest gotowa do spożycia.

French press, znany również jako tłokowy zaparzacz, to szklany lub stalowy dzbanek wyposażony w metalowy tłok z gęstym sitkiem. Metoda ta pozwala na pełne wydobycie olejków kawowych, co nadaje napojowi gęstą konsystencję i wyrazisty smak.
Dzbanek french pressa należy najpierw ogrzać, przelewając przez niego gorącą wodę. Po wylaniu wody wsypuje się kawę – proporcja to 6 g kawy na każde 100 ml wody. Najlepiej sprawdza się grubo zmielona kawa, która nie przedostanie się przez sitko.
Kawę zalewa się połową przewidzianej ilości wody (temperatura ok. 92–96°C) i czeka, aż przestanie buzować – zazwyczaj trwa to kilkanaście sekund. Następnie dolewa się resztę wody i odstawia zaparzacz na około 3–4 minuty. Po tym czasie powoli opuszcza się tłok, delikatnie dociskając kawę do dna. Napar należy od razu przelać do filiżanek, ponieważ pozostawienie go w zaparzaczu spowoduje nadmierne wyciągnięcie gorzkich substancji.
Chemex to eleganckie szklane naczynie o kształcie klepsydry, które łączy funkcję zaparzacza i dzbanka. Metoda ta wymaga specjalnych, grubych filtrów papierowych, które zatrzymują więcej olejków i drobinek, dzięki czemu kawa jest czysta i delikatna w smaku.
Filtr papierowy wkłada się do górnej części chemexa, zagiając go tak, by przy wylewce utworzyły się trzy warstwy. Następnie przesiąka się przez niego gorącą wodę – filtr mocno przylega do ścianek, traci papierowy smak, a naczynie się nagrzewa. Wodę wylewa się, uważając, by filtr pozostał na miejscu.
Do filtra wsypuje się zmieloną kawę (proporcje jak w przypadku drippera: 12 g na 200 ml wody) i wyrównuje jej powierzchnię. Pierwszym krokiem jest preinfuzja – zalanie kawy niewielką ilością wody i odczekanie 30 sekund. Potem, delikatnym okrężnym strumieniem, dolewa się resztę wody. Cały proces przelewania powinien zająć 3–4 minuty. Po zakończeniu zaparzania można od razu nalewać kawę z chemexa do filiżanek.

Aeropress to kompaktowe urządzenie przypominające strzykawkę, które pozwala na szybkie przygotowanie kawy o intensywnym smaku. Metoda ta łączy zalety parzenia immersyjnego (zanurzeniowego) z presowaniem, dzięki czemu wydobywa z kawy bogate aromaty w krótkim czasie.
Papierowy filtr umieszcza się w plastikowym sitku i przesiąka gorącą wodą, by usunąć papierowy posmak. Następnie na tłoku z gumową uszczelką montuje się tubę i wsypuje kawę – optymalna ilość to około 15–18 g na 200 ml wody. Ziarna powinny być średnio drobno zmielone.
Do tuby wlewa się wodę o temperaturze ok. 85–92°C – najpierw tyle, by przykryła ziarna, i odczekuje się 30 sekund (preinfuzja). Następnie dolewa się resztę wody i miesza kawę plastikowym mieszadełkiem przez kolejne 30 sekund. Po zakręceniu sitka z filtrem, całość odwraca się nad filiżanką lub kubkiem i powoli, równomiernie naciska tłok, przeciskając napar. Gdy pojawi się charakterystyczne syknięcie powietrza, proces jest zakończony.
Aeropress pozwala na eksperymentowanie z parametrami – ilością kawy, temperaturą wody, czasem zaparzania – co umożliwia dostosowanie naparu do indywidualnych preferencji smakowych.
jeden komentarz