Rodzaje rowerów – jaki typ roweru potrzebujesz?

Nadeszły czasy kiedy aktywność fizyczna, nie zaś siedzenie na kanapie przed telewizorem, stała się pożądanym stylem życia. Wiąże się z tym ruch na świeżym powietrzu oraz dbałość o zdrowie. Jedną z najbardziej lubianych i popularnych form aktywnego spędzania wolnego czasu jest jazda na rowerze. Nie dość, że nie ma chyba osoby, która nie umiałaby jeździć na tym jednośladzie, to jeszcze aktualnie panujący nurt zdrowego stylu życia sprawia, że rower staje się częścią naszej codzienności.

Dlaczego jazda na rowerze jest lubiana przez tyle osób? Przede wszystkim, jest to sport dla każdego – amatora, który rekreacyjnie wybierze się na wycieczkę i profesjonalnego kolarza. Zazwyczaj uczymy się jeździć na rowerze od najmłodszych lat i już tego nie zapominamy. Możemy wyjść z wprawy, ale gdy ponownie wsiądziemy na ten wehikuł, nie będziemy mieć większych problemów z udaniem się na kolejną przejażdżkę. Każdy z nas jednak jeździ z różną częstotliwością, po różnych terenach i przez dłuższy lub krótszy czas. Z tego powodu istnieje bardzo dużo modeli rowerów, które przystosowane są do różnorodnych warunków i osób.

Możemy tak naprawdę wybrać sobie odpowiedni rower dla siebie bez większych problemów, najważniejsze, żeby dostosować go do naszych potrzeb i finansów. Jeżeli mamy możliwości, w salonach rowerowych znajduje się mnóstwo propozycji. Nie musimy poprzestawać na jednym modelu. Jeśli jeździmy na rowerach w zróżnicowanych warunkach i interesuje nas bardziej profesjonalne kolarstwo, zainwestujmy w więcej typów tego pojazdu. Warto tu zwrócić uwagę nie tylko na rodzaj ramy, ale także na dobór odpowiedniego rozmiaru – szczególnie istotny jest dopasowany rower dla kobiety, seniora czy nastolatka, ponieważ ergonomia i komfort jazdy znacząco wpływają na bezpieczeństwo oraz zadowolenie z użytkowania.

W przypadku gdy interesuje nas raczej amatorskie użytkowanie, możemy również pomyśleć o zakupie używanego sprzętu. Za takim rozwiązaniem przemawia fakt, że używane rowery to duża oszczędność pieniędzy, a ich zużycie często nie wpływa na trwałość (zobacz ogłoszenia, rodzaje). Rower to naprawdę pojazd na lata i niekiedy wystarczy dokonać niewielkich reperacji, by nadać mu nowe życie, jeszcze na tym oszczędzając. Wszystko zależy po prostu od tego jaki rower chcielibyśmy mieć. Przed zakupem warto przemyśleć planowaną częstotliwość użytkowania oraz preferowane trasy – czy będzie to dojazd do pracy, weekendowe wycieczki turystyczne, czy może treningi sportowe.

Tu się właśnie może zacząć dylemat. Jak wybrać rower? Jaki model jest odpowiedni dla naszego trybu życia? Pytania mogą się piętrzyć, natomiast dobranie rodzaju roweru do naszych warunków wcale nie jest tak trudną sprawą. Aby wspomóc proces podjęcia decyzji, przedstawiamy kilka podstawowych modeli, spośród których warto wybrać ten dla siebie. Warto przyjrzeć się dokładnie specyfice każdego typu, gdyż nawet pozornie podobne rowery mogą różnić się zarówno geometrią ramy, jak i przeznaczeniem.

Dla zapalonych rowerzystów

Tak zwane „górale” to chyba najbardziej znane nam rowery. I słusznie. Docelowo były one stworzone by jeździć po nieasfaltowych drogach, jednak ich konstrukcja pozwala na korzystanie z nich i na trudniejszych nawierzchniach, jak i gładkich ulicach miast. Są wytrzymałe i dobrze zamortyzowane. Rowery górskie dzielą się również na konkretne modele, dlatego każdy znajdzie pośród nich ten odpowiedni dla siebie.

Modele MTB – wybór zależny od stylu jazdy

Możemy wybrać model ATB (All-Terrain Bike), który świetnie nada się do jazdy miejskiej, a także turystycznej – idealny kompromis dla osób poszukujących uniwersalnego rozwiązania. Model XC (Cross-Country) przyda się miłośnikom szybkiego szusowania po leśnych szlakach – tutaj liczą się niski ciężar i dynamika. Z kolei model FR (Freeride), bardziej już przystosowany do wycieczek górskich i zjazdów na stromych trasach, oferuje wzmocnioną ramę oraz mocniejszą amortyzację, co przekłada się na większe bezpieczeństwo w ekstremalnych warunkach.

Kluczowe cechy konstrukcyjne

Rowery górskie wyposażone są w szerokie opony z wyraźnym bieżnikiem, co zapewnia przyczepność na luźnych nawierzchniach – żwirze, błocie czy korzeniach. Ilość biegów w modelach MTB jest dostosowana do pokonywania wzniesień – zazwyczaj znajdziemy tu od 18 do nawet 30 przełożeń. Amortyzacja może być przednia (hardtail) lub pełna (full suspension), ta druga zapewnia większy komfort, ale także podnosi cenę i wagę roweru.

Na wzór Holendrów

Stolicą tego typu rowerów jest Amsterdam. W gruncie rzeczy cała Holandia znana jest z rowerowych tradycji i ich popularności wśród mieszkańców. Tam każdy posiada dwa kółka i powinniśmy brać z nich przykład. Rowery miejskie, jak sama nazwa wskazuje, to typowe modele przeznaczone do jazdy po mieście. Posiadają specjalną konstrukcję, która umożliwia wygodne wsiadanie oraz utrzymanie pozycji wyprostowanej, a dzięki niej mamy lepszą widoczność i po prostu przyjemniej się jeździ.

Praktyczne wyposażenie na co dzień

Rowery miejskie wyróżniają się niską ramą (często typu „holenderka”), co ułatwia wsiadanie nawet w spódnicy czy garniturze. Dodatkowo są standardowo wyposażone w osłonę łańcucha, która chroni odzież przed zabrudzeniem, błotniki skutecznie zatrzymujące rozbryzgi wody, oraz bagażnik umożliwiający przewóz zakupów czy plecaka. Wiele modeli posiada także oświetlenie zasilane dynamem, dzięki czemu nie musimy pamiętać o ładowaniu lampek.

Komfort i bezpieczeństwo w ruchu miejskim

Siodło w rowerze miejskim jest szerokie i miękkie, co zapewnia wygodę nawet podczas dłuższych przejazdów. Wyprostowana pozycja jazdy ogranicza obciążenie nadgarstków i pleców, dlatego ten typ roweru polecany jest także osobom starszym. Hamulce często są typu szczękowego na piaście tylnej (tzw. torpedo), co eliminuje problem zużywania się okładzin przy jeździe w deszczu lub błocie.

I na sprinty, i na maratony

Ten typ roweru przeznaczony jest do jazdy po asfaltowych drogach i to także na długich dystansach. Charakteryzuje się dużymi kołami (28 cali), które posiadają wąskie opony. Kierownica, od swojego kształtu zabawnie zwana „barankiem”, jest tak przystosowana, by rowerzysta mógł zająć aerodynamiczną pozycję, czyli bardziej pochyloną, dzięki której zmniejsza się opór powietrza.

Dwa oblicza szosowych rowerów

Głównie wyróżnia się dwa rodzaje rowerów szosowych: endurance – turystyczne, odpowiednie na dłuższe dystanse, gdzie geometria ramy jest nieco bardziej zrelaksowana, co przekłada się na mniejsze zmęczenie pleców i szyi podczas wielogodzinnych wypraw, oraz sportowe (racing), przeznaczone do wyścigów, oferujące sztywniejszą ramę i bardziej agresywną pozycję jazdy, która przekłada się na lepszą efektywność przekazywania mocy na pedały.

Materiały i technologia

Ramy szosowe produkowane są zazwyczaj z włókna węglowego (karbon) lub stopów aluminium. Karbon oferuje najniższą wagę przy zachowaniu sztywności, ale modele aluminiowe są bardziej przystępne cenowo i równie trwałe. Opony szosowe mają szerokość od 23 do 28 mm, a ciśnienie pompowania sięga nawet 8–9 barów, co minimalizuje tarcie toczne i pozwala osiągać znacznie wyższe prędkości niż w innych typach rowerów.

Na dlugie, turystyczne wyprawy

Jest to model, który jest swoistym połączeniem „szosówki” i „górala”. Rozmiar jego opon jest wypośrodkowany, są one węższe niż w rowerze górskim i szersze niż w szosowym. Ten typ jednośladu bardzo dobrze sprawdzi się podczas dłuższych wypraw po asfaltowych i gruntowych ścieżkach. Posiada też wiele udogodnień, które przydają się w trasie, takich jak: błotniki, dynamo czy bagażnik.

Uniwersalność w terenie

Rowery trekkingowe zostały zaprojektowane z myślą o wielodniowych wycieczkach, podczas których rowerzysta musi przewozić bagaż – ubrania, namiot, prowiant. Dlatego ramy są wzmocnione, a konstrukcja przewiduje montaż dodatkowych bagażników – przedniego i tylnego. Opony o szerokości 35–45 mm zapewniają komfort na mieszanych nawierzchniach – od asfaltu, przez szutry, po leśne ścieżki.

Wyposażenie standardowe

W odróżnieniu od większości sportowych modeli, rowery trekkingowe są fabrycznie wyposażone w elementy użytkowe: pełne błotniki chroniące przed błotem i wodą, dynamko napędowe zasilające oświetlenie (przednie i tylne), nóżka ułatwiająca parkowanie, a często także osłona łańcucha. Wszystkie te dodatki zwiększają wagę roweru, ale jednocześnie czynią go gotowym do jazdy w każdych warunkach bez konieczności dokupowania akcesoriów.

Czyli coś dla osób z dobrą kondycją

Ten rower nie posiada wolnobiegu. Cóż to znaczy? A mianowicie, jest on pozbawiony mechanizmu, który sprawia, że gdy rozpędzimy się, rower będzie przez chwilę się toczył, bez konieczności ciągłego pedałowania przez nas. Dlatego, aby jechać i nie stracić równowagi, na rowerze tego typu musimy stale pedałować. Jest to model, który przypadnie do gustu osobom wymagającym i z dobrą kondycją. Do tego „ostre koło” rozwija większe prędkości niż inne modele, dlatego chętnie wybierane jest przez osoby, które np. szybko chcą przemieszczać się po drogach w mieście.

Specyfika jazdy na fixie

Rower typu fixed gear (potocznie „fixie”) wymaga od rowerzysty ciągłej uwagi i koordynacji ruchowej. Brak możliwości zwolnienia poprzez zaprzestanie pedałowania oznacza, że hamowanie odbywa się poprzez opór nóg – należy stopniowo ograniczać tempo kręcenia pedałami. To narzuca zupełnie inną technikę jazdy i wymaga dobrej formy fizycznej oraz umiejętności przewidywania ruchu drogowego.

Minimalizm i lekkość konstrukcji

Rowery fixie cechuje prosta konstrukcja – brak przerzutek, kasety, linki i mechanizmów zmiany biegów. To wszystko przekłada się na niską wagę oraz minimalną ilość elementów wymagających konserwacji. Rama jest zazwyczaj aluminiowa lub stalowa, a koła posiadają wąskie opony podobne do szosowych. Dzięki redukcji zbędnych komponentów fixie stał się symbolem miejskiej kultury rowerowej, szczególnie wśród młodszych użytkowników ceniących estetykę minimalizmu.