Jak zagospodarować deszczówkę w ogrodzie i domu

Dlaczego deszczówka zasługuje na drugie życie

Woda spadająca z nieba trafia zwykle prosto do kanalizacji albo wsiąka w grunt przy rynnie, a przecież można ją przechwycić i wykorzystać zarówno w ogrodzie, jak i w domu. Zbieranie deszczówki ogranicza zużycie wody z sieci wodociągowej, odciąża studnię lub przyłącze i pozwala zadbać o zieleń wodą, która nie zawiera chloru ani wapnia w takiej ilości jak woda kranowa. Kwiaty i warzywa reagują na nią lepiej, a portfel domownika odczuwa różnicę na rachunku za wodę. Niżej znajdziesz konkretne sposoby, jak tę wodę zebrać, magazynować i rozdzielić między potrzeby domu i ogrodu.

Jak złapać wodę z dachu

Punktem startowym jest system rynnowy, bo to on kieruje wodę z pokrycia dachowego do jednego miejsca, w którym można ją odebrać. Trzeba go wyposażyć w odpowiedni łapacz lub kolektor, odprowadzający wodę do zbiornika, zamiast puszczać ją dalej do odpływu burzowego. Jeśli dom jest w fazie budowy albo remontu instalacji, dobrym momentem na zaplanowanie takiego rozwiązania jest etap prac przy przyłączach kanalizacyjnych i wodociągowych, bo wtedy łatwiej poprowadzić dodatkową rurę do miejsca, gdzie stanie beczka czy pojemnik podziemny.

Przed nim dobrze zamontować sitko wstępne, które zatrzyma liście, igliwie i inne zanieczyszczenia spływające z pokrycia. Bez takiej przegrody osad gromadzi się na dnie naczynia i po jakimś czasie zaczyna gnić, co pogarsza jakość wody i wywołuje nieprzyjemny zapach. Prosty koszyk na wlocie rozwiązuje większość problemów i wymaga tylko okresowego czyszczenia.

Gdzie przechowywać zebraną wodę

Beczki i zbiorniki naziemne

Najprostszym rozwiązaniem jest pojemnik stojący pod rynną, zamknięty, z kranem u podstawy, co pozwala napełnić konewkę bez zanurzania jej w wodzie. Taka beczka jest widoczna, zajmuje miejsce na tarasie czy przy ścianie, ale daje łatwy dostęp i prosty montaż bez prac ziemnych. Praktyczne zastosowania takiego rozwiązania opisuje wpis o roli zbiornika na deszczówkę.

Zbiorniki podziemne

Naczynie zakopane w gruncie nie rzuca się w oczy i chroni wodę przed nagrzewaniem w słońcu, co ogranicza rozwój glonów i zapach. Wymaga jednak wykopu, odpowiedniego osadzenia oraz pompy, bo wodę trzeba wyciągnąć na powierzchnię. To rozwiązanie sprawdza się tam, gdzie planowane jest regularne, większe zużycie deszczówki, na przykład do podlewania automatycznego albo zasilania toalety.

Wskazówka: zbiornik ustaw w miejscu zacienionym i możliwie blisko punktu poboru, dzięki temu ograniczysz parowanie i długość węża czy przewodu tłoczącego wodę dalej.

Wykorzystanie deszczówki w ogrodzie

Podlewanie trawnika, rabat i warzywnika to najbardziej naturalne zastosowanie zebranej wody, bo zieleń nie wymaga wody uzdatnionej chemicznie. Woda deszczowa ma inny odczyn niż ta z sieci, dlatego lepiej znoszą ją gatunki kwasolubne, takie jak rododendrony czy hortensje, które w wodzie z kranu czasem żółkną. Do rozprowadzania jej po grządkach dobrze sprawdzają się konewki, węże i zraszacze, które opisuje wpis o elektronarzędziach ułatwiających prace w ogrodzie.

Deszczówkę można też zastosować do mycia sprzętu ogrodowego po pracy w ziemi, co wydłuża jego żywotność i ogranicza zużycie wody z kranu. Łopaty, grabie i sekatory, czyli podstawowe wyposażenie każdej grządki, znajdziesz w zestawieniu narzędzi wykorzystywanych przez ogrodnika. Woda z beczki przyda się także do spłukania mebli po zimie czy do czyszczenia ścieżek, co przy okazji chroni przed zbędnym zużyciem sieci wodociągowej.

Wykorzystanie deszczówki w domu

W domu deszczówka najlepiej sprawdza się tam, gdzie nie jest wymagana woda do picia, a więc do spłukiwania toalety, prania czy mycia podłóg. Rozdział rur na taki system, osobny zbiornik i pompa to inwestycja, którą najłatwiej zaplanować na etapie budowy albo większego remontu instalacji wodnej. Zebrana z dachu woda nadaje się też do przygotowania domowych środków czyszczących, bo nie zawiera wapnia osadzającego się na powierzchniach, a przepisy na takie mieszanki znajdziesz we wpisie o naturalnych sposobach na sprzątanie.

Woda zebrana z dachu nie powinna trafiać do spożycia bez odpowiedniego uzdatnienia, bo pokrycie, rynny i zbiornik mogą wprowadzać do niej zanieczyszczenia mikrobiologiczne. Jeśli rozważasz jej użycie tam, gdzie ma większy kontakt z jedzeniem albo skórą, na przykład do mycia warzyw czy w hodowli opisanej we wpisie o pieczarkarni urządzonej krok po kroku, skonsultuj taki pomysł z lekarzem lub stacją sanitarno-epidemiologiczną, która oceni jakość wody w Twojej okolicy.

Zbiornik a mała architektura ogrodu

Rozwiązanie	Zaleta	Ograniczenie
Beczka naziemna	Łatwy montaż, szybki dostęp	Zajmuje widoczne miejsce
Zbiornik podziemny	Nie rzuca się w oczy, chłodniejsza woda	Wymaga wykopu i pompy
Instalacja domowa	Oszczędność wody z sieci przy praniu i spłukiwaniu	Konieczny rozdział rur

Z tabeli wynika, że wybór zależy od tego, czy priorytetem jest prostota montażu, estetyka ogrodu czy realna skala oszczędności wody w całym domu. Jeśli naczynie ma stać w widocznym miejscu, dobrze zaplanować wokół niego dojście, bo ułatwia to regularne napełnianie konewek bez brodzenia po mokrej trawie. Pomocny w tym będzie wpis o zasadach projektowania ścieżki ogrodowej.

Najczęstsze błędy przy zbieraniu deszczówki

• Brak filtra na wlocie do zbiornika, co prowadzi do gromadzenia osadu i rozwoju glonów.
• Pojemnik ustawiony w pełnym słońcu, przez co woda szybciej się nagrzewa i zaczyna nieprzyjemnie pachnieć.
• Podłączenie instalacji bez przelewu bezpieczeństwa, co przy obfitych opadach kończy się zalaniem otoczenia.
• Podlewanie warzyw jadalnych wodą z dachu pokrytego materiałem zawierającym substancje szkodliwe, bez wcześniejszego sprawdzenia, z czego to pokrycie jest wykonane.

Pytania, które często się powtarzają

Czy deszczówka szkodzi roślinom?

Nie, o ile nie stoi zbyt długo w zamkniętym, nagrzanym zbiorniku bez dopływu świeżej wody, co sprzyja rozwojowi bakterii i glonów.

Czy można pić wodę deszczową po przefiltrowaniu?

Picie wody zebranej z dachu wymaga odpowiedniego uzdatnienia i oceny jakości, dlatego taką decyzję najlepiej skonsultować z lekarzem albo stacją sanitarno-epidemiologiczną.

Czy zbiornik na deszczówkę trzeba zgłaszać?

Przy większych instalacjach podziemnych połączonych z systemem kanalizacyjnym dobrze sprawdzić wymogi w lokalnym urzędzie, zanim zaczniesz prace ziemne.

To, ile wody deszczowej opłaca się przechwycić, zależy od wielkości dachu, liczby roślin w ogrodzie i tego, czy planujesz podłączyć ją do instalacji wewnętrznej. Zaczynając od prostej beczki pod rynną, łatwo sprawdzić, jak duża jest realna oszczędność wody z sieci, a potem w razie potrzeby rozbudować system o filtr, pompę i rozdział rur w domu.